پرش به محتوای اصلی
رکسان پارسیان، همپای صنعت ایران
| طراحی، تولید و اجرای سیستم‌های هیدرولیک
نگهداری و عیب‌یابی هیدرولیک

فلومتر هیدرولیک: انواع، کاربرد در تست پمپ و راهنمای انتخاب

فلومتر هیدرولیک دبی روغن را اندازه می‌گیرد و ابزار اصلی تست پمپ، پیدا کردن نشتی داخلی و پایش روان‌کاری است. در این راهنما انواع فلومتر، روش تست و نکات انتخاب را توضیح می‌دهیم.

نوشتهٔ تیم فنی رکسان پارسیانبه‌روزرسانی: ۱۹ مهر ۱۴۰۵۴ دقیقه مطالعه
فلومتر هیدرولیک دبی روغن عبوری از یک خط را، معمولاً بر حسب لیتر در دقیقه، اندازه می‌گیرد. با فلومتر می‌توان راندمان پمپ را سنجید، نشتی داخلی جک و موتور را پیدا کرد، مصرف روغن یک سیستم روان‌کاری را پایش کرد یا سیال را دقیق دوز کرد.

روغن هیدرولیک ویسکوز است و ویسکوزیتهٔ آن با دما تغییر می‌کند. به همین دلیل همهٔ فلومترهایی که برای آب مناسب‌اند، برای روغن هیدرولیک دقیق یا حتی قابل استفاده نیستند. انتخاب درست فلومتر به نوع سیال، محدودهٔ دبی، فشار، دما و دقت مورد نیاز بستگی دارد.

انواع فلومتر برای روغن هیدرولیک

نوع اصول کار مزیت محدودیت
دنده‌ای (حجمی) چرخ‌دنده‌ها با عبور سیال می‌چرخند و هر دور حجم مشخصی جابه‌جا می‌شود دقت بالا در روغن‌های ویسکوز، اندازه‌گیری دبی‌های کم به روغن تمیز نیاز دارد؛ فیلتر قبل از فلومتر لازم است
اسکرو (حجمی) دو اسکرو مارپیچ به‌جای چرخ‌دنده دبی بیشتر، ضربان و افت فشار کمتر ابعاد و قیمت بیشتر
توربینی پره‌های توربین با سرعت جریان می‌چرخند پاسخ سریع، مناسب سیال‌های رقیق دقت آن به ویسکوزیته و دما حساس است
پیستونی یا سطح متغیر جابه‌جایی یک پیستون یا شناور فنری با دبی ساده و ارزان، نمایش مستقیم روی بدنه دقت کمتر؛ بیشتر برای نشان دادن وجود و حدود دبی
کوریولیس اندازه‌گیری مستقیم دبی جرمی دقت بسیار بالا، مستقل از ویسکوزیته گران و حساس به لرزش
فلومترهای الکترومغناطیسی برای روغن هیدرولیک مناسب نیستند، چون فقط سیال‌های رسانای برق مثل آب را اندازه می‌گیرند.

تست راندمان پمپ با فلومتر

رایج‌ترین کاربرد فلومتر در تعمیرات هیدرولیک، تشخیص فرسودگی پمپ است. پمپ سالم در فشار کاری تقریباً همان دبی را می‌دهد که در فشار کم می‌داد؛ پمپ فرسوده با بالا رفتن فشار، دبی بیشتری را به نشتی داخلی از دست می‌دهد.

  1. فلومتر را بعد از پمپ و قبل از شیرها نصب کنید و یک شیر بارگذاری (یا شیر سوزنی) بعد از فلومتر قرار دهید.
  2. روغن را به دمای کاری برسانید.
  3. دبی را در فشار کم و سپس در فشار کاری بخوانید.
  4. دبی تئوری را از حجم جابه‌جایی پمپ (سانتی‌متر مکعب در دور) ضرب در دور موتور حساب کنید. نسبت دبی واقعی در فشار کاری به دبی تئوری، راندمان حجمی پمپ است.

کاهش محسوس راندمان حجمی نسبت به مقدار توصیه‌شدهٔ سازنده، نشانهٔ فرسودگی و نیاز به تعمیر یا تعویض پمپ است. همین روش برای پیدا کردن نشتی داخلی جک، شیر یا موتور هیدرولیک هم به کار می‌رود. اگر پمپ صدا یا گرمای غیرعادی هم دارد، راهنمای علت صدای پمپ و داغ شدن روغن را بخوانید.

نکات انتخاب فلومتر

  • محدودهٔ دبی: دبی کاری باید در میانهٔ محدودهٔ اندازه‌گیری فلومتر باشد، نه در ابتدا یا انتهای آن.
  • ویسکوزیته و دما: برای روغن‌های ویسکوز و دماهای متغیر، فلومترهای حجمی (دنده‌ای یا اسکرو) دقیق‌ترند.
  • فشار کاری: فشار مجاز بدنه باید از فشار خط بیشتر باشد.
  • خروجی: نمایشگر محلی، پالس برای کنترلر یا PLC، یا سیگنال آنالوگ.
  • افت فشار: مخصوصاً در خطوط مکش و برگشت که افت فشار زیاد مشکل‌ساز است.

نکات نصب

  • قبل از فلومترهای دنده‌ای و اسکرو، فیلتر مناسب نصب کنید؛ ذرات سخت به چرخ‌دنده‌ها آسیب می‌زنند.
  • از ورود هوا به خط جلوگیری کنید؛ حباب هوا خطای اندازه‌گیری ایجاد می‌کند.
  • برای سرویس فلومتر بدون توقف خط، مسیر بای‌پس با شیر قطع و وصل در نظر بگیرید.
  • جهت جریان و وضعیت نصب را مطابق دستورالعمل سازنده رعایت کنید.

تهیهٔ فلومتر

فلومترهای دنده‌ای VC و اسکرو SVC کراخت از رایج‌ترین فلومترهای حجمی برای روغن‌اند. مدل‌های موجود را در فروشگاه رکسان، بخش فلومتر دنده‌ای کراخت ببینید و برای انتخاب مدل، صفحهٔ کراخت را بخوانید.

پرسش‌های متداول

آیا فلومتر الکترومغناطیسی برای روغن هیدرولیک مناسب است؟

خیر. فلومتر الکترومغناطیسی فقط سیال‌های رسانای برق را اندازه می‌گیرد و روغن هیدرولیک رسانا نیست. برای روغن از فلومترهای حجمی، توربینی یا کوریولیس استفاده کنید.

چطور با فلومتر بفهمیم پمپ خراب است؟

دبی پمپ را در فشار کم و در فشار کاری اندازه بگیرید و با دبی تئوری (حجم جابه‌جایی ضرب در دور) مقایسه کنید. افت زیاد دبی با بالا رفتن فشار، نشانهٔ نشتی داخلی و فرسودگی پمپ است.

فلومتر را کجای مدار نصب کنیم؟

برای تست پمپ، بعد از پمپ و قبل از شیرها؛ برای پیدا کردن نشتی یک عملگر، روی خط برگشت یا تخلیهٔ همان عملگر. همیشه قبل از فلومترهای حجمی فیلتر نصب کنید.

خرید آنلاین از فروشگاه رکسان

مدل‌ها را با کد فنی، مشخصات و قیمت در فروشگاه رکسان پارسیان ببینید و استعلام بگیرید: