پمپ دنده‌ای، پره‌ای یا پیستونی؟ در این راهنما سه خانوادهٔ اصلی پمپ هیدرولیک را از نظر فشار کاری، راندمان، صدا و هزینه مقایسه می‌کنیم و می‌گوییم برای هر کاربرد کدام انتخاب منطقی‌تر است.
انتخاب پمپ مناسب، هم روی عملکرد ماشین اثر دارد و هم روی هزینهٔ انرژی، گرمای روغن و عمر قطعات. سه خانوادهٔ اصلی پمپ‌های هیدرولیک صنعتی پمپ‌های دنده‌ای، پره‌ای و پیستونی هستند. در ادامه هرکدام را معرفی و سپس با هم مقایسه می‌کنیم.
در پمپ دنده‌ای خارجی دو چرخ‌دندهٔ درگیر داخل یک پوسته می‌چرخند و روغن را در فضای بین دندانه‌ها و پوسته از سمت مکش به سمت رانش منتقل می‌کنند. ساختار ساده، قیمت مناسب و تحمل خوب در برابر آلودگی، پمپ دنده‌ای را به رایج‌ترین پمپ در ماشین‌آلات سیار، پاورپک‌های کوچک و مدارهای کمکی تبدیل کرده است.
پمپ دنده‌ای داخلی، که یک دندهٔ داخلی و یک دندهٔ خارجی دارد، صدای کمتر و فشار کاری بالاتری دارد و در ماشین‌های تزریق و پرس‌های کم‌صدا استفاده میشود. پمپ‌های دنده‌ای فشارقوی، مثل سری KP برند کراخت، برای مدارهایی که فشار بالا با دبی کم لازم دارند ساخته شده‌اند.
پمپ پره‌ای یک روتور شیاردار دارد که پره‌ها داخل شیارهای آن حرکت می‌کنند و به دیوارهٔ رینگ بادامکی تکیه می‌دهند. با چرخش روتور، حجم بین پره‌ها کم و زیاد میشود و روغن پمپاژ میشود. پمپ پره‌ای صدای کم و دبی یکنواختی دارد و نوع دبی متغیر آن هم ساخته میشود.
پمپ‌های پره‌ای ویکرز (Vickers) از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها در صنعت ایران هستند و در بسیاری از ماشین‌آلات قدیمی هنوز کار می‌کنند.
پمپ پیستونی چند پیستون دارد که داخل سیلندرهای یک بلوک رفت‌وبرگشت می‌کنند. در پمپ پیستونی محوری با صفحهٔ مایل (Swashplate)، زاویهٔ صفحه طول کورس پیستون‌ها و در نتیجه دبی را تعیین می‌کند؛ اگر این زاویه با رگولاتور تغییر کند، پمپ «دبی متغیر» میشود. پمپ پیستونی شعاعی هم برای فشارهای بسیار بالا با دبی کم کاربرد دارد.
پمپ‌های سری A10VSO و A4VSO رکسروت از پرکاربردترین پمپ‌های پیستونی محوری در صنایع ایران هستند. برای آشنایی با معنای کد این پمپ‌ها، راهنمای کدخوانی پمپ رکسروت A10VSO را ببینید.
| ویژگی | پمپ دنده‌ای | پمپ پره‌ای | پمپ پیستونی |
|---|---|---|---|
| محدودهٔ فشار کاری رایج | کم تا متوسط (نسخه‌های فشارقوی هم وجود دارد) | متوسط | بالا تا بسیار بالا |
| دبی متغیر | معمولاً ندارد | نسخهٔ متغیر دارد | نسخهٔ متغیر رایج است |
| راندمان | متوسط | خوب | بسیار خوب |
| صدا | بیشتر | کم | کم تا متوسط |
| حساسیت به آلودگی | کم | متوسط | زیاد |
| قیمت | ارزان | متوسط | گران |
محدوده‌های بالا کلی هستند. فشار و دور مجاز هر مدل در دیتاشیت سازنده آمده و باید همان مبنای انتخاب باشد.
پمپ دبی ثابت در هر دور همان مقدار روغن را می‌دهد. اگر مدار به همهٔ آن نیاز نداشته باشد، روغن اضافه از شیر اطمینان به مخزن برمی‌گردد و انرژی‌اش به گرما تبدیل میشود. پمپ دبی متغیر فقط به اندازهٔ نیاز روغن می‌دهد. در ماشین‌هایی که زمان زیادی را در حالت نگه‌داشتن فشار یا توقف می‌گذرانند، پمپ متغیر مصرف برق و نیاز به کولر را به‌طور چشمگیری کم می‌کند. در مقابل، برای مدارهای ساده با کار پیوسته و بار ثابت، پمپ دبی ثابت انتخاب اقتصادی‌تری است.
برای عیب‌یابی دقیق‌تر، راهنمای علت صدای پمپ هیدرولیک و داغ شدن روغن را بخوانید.
رکسان پارسیان پمپ‌های دنده‌ای، پره‌ای و پیستونی برندهای رکسروت، پارکر، هاوه، کراخت و ویکرز را بر اساس پارت‌نامبر یا تصویر پلاک تأمین می‌کند و در صورت نیاز، معادل مناسب را پیشنهاد می‌دهد. برای استعلام، کد کامل روی پلاک پمپ، عکس پمپ و شرح کاربرد را از طریق فرم ثبت درخواست فنی بفرستید. فهرست پمپ‌های موجود را هم می‌توانید در فروشگاه رکسان ببینید.
عمر پمپ بیش از نوع آن به شرایط کار بستگی دارد: تمیزی روغن، دمای کاری، ویسکوزیتهٔ مناسب، نصب درست کوپلینگ و جلوگیری از کاویتاسیون. پمپ پیستونی با روغن تمیز عمر بسیار طولانی دارد، اما با روغن آلوده زودتر از پمپ دنده‌ای آسیب می‌بیند.
بله، به شرط آنکه فلنج، شفت، جهت چرخش، دبی و فشار با مدار هماهنگ شود و سطح فیلتراسیون برای پمپ پیستونی کافی باشد. در بسیاری از موارد این جایگزینی مصرف انرژی را کم می‌کند.
جهت چرخش با نگاه از سمت شفت تعریف میشود و در کد پمپ با حروفی مانند R (راستگرد) و L (چپگرد) مشخص است. نصب پمپ با جهت چرخش اشتباه میتواند در چند ثانیه به آن آسیب بزند.
کد کامل پلاک پمپ، عکس پلاک و نمای کلی، و اگر پلاک خوانا نیست، مشخصات شفت، فلنج، حجم جابه‌جایی، فشار کاری و کاربرد پمپ.
مدل‌ها را با کد فنی، مشخصات و قیمت در فروشگاه رکسان پارسیان ببینید و استعلام بگیرید:
راهنمایی منبعدارارتباط با فروش
اطلاعات پرداخت یا رمز نفرستید. شماره تماس فقط وقتی ثبت میشود که خودتان فرم درخواست را پر کنید.
پرسش‌های پیشنهادی
Designed & Engineered by Amir M.T.
